Taʼlim sifati nazorati boʻlimi faoliyatini tashkil etish etishning huquqiy asoslari

Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”gi va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi toʻgʻrisida”gi qonunlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy taʼlim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 20-apreldagi PQ-2909-son qarori talablari asosida Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida”gi 2017-yil 18-iyuldagi 515-son qarori 14-bandiga asosan boʻlim faoliyati yoʻlga qoʻyilgan.

Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirining 2023-yil 27-martdagi “Davlat oliy taʼlim muassasalarida Taʼlim sifatini nazorat qilish boʻlimlari faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi 72-son buyrugʻi hamda Termiz davlat universiteti rektorining 2023-yil 30-martdagi 52-U-sonli buyruqlariga asosan boʻlim faoliyati va vazifalari qayta koʻrib chiqildi hamdaTermiz davlat universiteti kengashining 2023-yil 6-apreldagi 8-son yigʻilishida boʻlim nizomi hamda lavozim yoʻriqnomalari tasdiqlandi.

Unga koʻra:

• taʼlim sifatini nazorat qilish boʻlimi tomonidan oliy taʼlim muassasasi(filial)da taʼlim sifatini oshirish boʻyicha amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida vazirlikka hisobot kiritib borilishini taʼminlasin.
• taʼlim sifatini nazorat qilish boʻlimining asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilansin;
• oliy taʼlim muasssalari va ularning filiallarida kadrlar tayyorlash sifatini nazorat qilish vamonitoringini olib borish;
• talabalar bilimlarining davlat taʼlim standartlariga muvofiqligini hamda talabalarining fanlarni oʻzlashtirish darajasini oʻrganib borish va tahlil qilish;
• taʼlim sifatini taʼminlay oladigan professor-oʻqituvchilar tarkibini shakllantirish, jumladan salohiyatli oʻqituvchilarni tanlash,ishga qabul qilish,ularning kasbiy mahorativa malakasini oshirishimkonini beradigan(oyektiv) shaffof tashkiliy mehanizmlarni yaratish;
• professor-oʻqituvchilarning dars berish sifatini muntazam ravishda tahlil qilish;
• oliy taʼlim muasssasini ichki baholashdan oʻtkazishni tashkil etish va ichki baholash natijalari boʻyicha mavjud kamchiliklarni bartaraf etish choralarini koʻrish;
• oʻquv jarayonini normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan talablar asosida toʻgʻri tashkil etilganligiva aEMIS tizimidan foydalanish samaradorligini oʻrganib borish(jumladan,axborot tizimigamaʼlumotlarni oʻz vaqtida vatoʻliq hajmda kiritilganligi,kredit modul-modul tizimini talab darajada tashkil etilganligi);
• malaka talablari, oʻquv reja va dasturlarning kasbiy standartlar hamda mehnat bozori talablariga mos boʻlgan raqobatbardosh kadrlar tayyorlashga muvofiqligini tahlil qilish;
• bitiruvchi talabalarning kadrlar bozoridagi oʻrni, ularga ehtiyoj, sohaning yashovchanlik darajasi yuzasidan kengaytirilgan xulosalarni shakllantirish;
• oʻquv mashgʻulotlarini zamonaviy pedagogik texnologiyalar va axborot texnologiyalari asosida tashkil etilganligi, dars jarayonlari sifatining nazorati talab darajasida yoʻlga qoʻyilganlini oʻrganib borish;
• dars oʻtish uchun ishlab chiqarishdan (amaliyotdan) malakali mutaxassislarni jalb etilganligini oʻrganib borish;
• talabalar bilimi nazorat qilish va baholashda shaffoflik va xolislikni taʼminlaganligi boʻyicha koʻrilgan choralar samaradorligini aniqlash;
• professor-oʻqituvchilarning malaka oshirganligi, dasturlarga fandagi yangiliklarning kiritilganligini oʻrganish;
• professor-oʻqituvchilarga oʻquv yuklamasini adolatli taqsimlanganligini tahlil qilish;
• axborot resurs markazida talaba va oʻqituvchilar uchun yaratilgan sharoitlar holati, fanlar boʻyicha darsliklarningmavjudligi, talabalarga yaratilgan sharoitlarni oʻrganib borish;
• mustaqil taʼlimni talab darajasida tashkil etilishini oʻrganish va tahlil qilish(yoʻriqnoma yoki uslubiy qoʻllanmalarni ishlab chiqilishi, mustaqil taʼlimni tashkil etilishi uchun talablarni qoʻyilishi va talabalar yuklamasini shakllantirilishini taʼminlash);
• oliy taʼlim muassalarida plagiatga qarshi dasturlarni joriy etilishini taʼminlash(jumladan, akademik halollik tamoyillarini joriy etish va koʻchirmachilikka qarshi ishlarni tizimli ravishda tashkil etish);
• vazirlikning topshirigʻiga muvofiq, boshqa oliy taʼlim muassasalarifaoliyatii oʻrganishda ishtirok etish kabi vazifalar yuklatilgan.

Jumladan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Taʼlim sifatini taʼminlash va taʼlim xizmatlari koʻrsatish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2025-yil 5-maydagi PF-76-son Farmoniga muvofiq hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻrta maxsus, kasbiy, oliy va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim,shuningdek, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tashkilotlarini kompleks hamda maxsus davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazish tizimini joriy etish toʻgʻrisida” gi 2025-yil 6-avgustdagi 498-son qaroriga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzurida Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligi tashkil etilib, taʼlim tashkilotlari tarkibida Taʼlim sifati nazorati boʻlimlari tashkil etilishi belgilangan hamda tegishli “Nizom” tasdiqlangan. Unga muvofiq;

Boʻlimga taʼlim tashkilotining kadrlar tayyorlash sifatini taʼminlash boʻyicha ichki baholashni tashkil etish, taʼlim tashkilotini davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazishga tayyorlash, taʼlim sifatini doimiy monitoring qilib borish orqali unga taʼsir etuvchi omillar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taʼlim tashkiloti rahbariga hamda Agentlikka taqdim etib borish vazifalari yuklatilgan.

Universitetda Boʻlim zimmasiga yuklatilgan asosiy vazifalarni soha prorektorlari, tegishli boʻlinmalar va fakultetlar bilan birga sifatli etib bajarilishini taʼminlash hamda har chorakda boʻlim tomonidan universitetda taʼlim sifatini oshirish boʻyicha amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida hisobotni vazirlikka kiritish uchun tayyorlash kabi vazifalardan tashqari talabalardan taʼlim sifati, yaratilgan shart-sharoitlar, muammolar, takliflar hamda yosh avlod ongiga halollik qadriyatlarini singdirish va korrupsiyaga nisbatan huquqiy madaniyatni yuksaltirish maqsadida sotsiologik soʻrovnoma shuningdek,taʼlim sifatiga salbiy taʼsir etayotgan holatlarni aniqlash va bartaraf etish, shuningdek universitet faoliyatining shaffofligini taʼminlash maqsadida talabalarning ota-onalari oʻrtasida “Isteʼmolchilarning taʼlim xizmatlari sifatidan qanoatlanganligi” mavzusi boʻyicha sotsiologik soʻrovnomalar muntazam oʻtkazib borilmoqda va mavjud muammo hamda takliflar atroflicha oʻrganilib kerakli yechim va shart-sharoitlar yartilmoqda.

Tegishli me'yoriy hujjatlar

• Oliy ta'lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi (PF-5847, 08.10.2019)
• O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 5-maydagi “Ta’lim sifatini ta’minlash va ta’lim xizmatlari ko‘rsatish tizimini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF–76-son Farmoni
• O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi “Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim jarayonini tashkil etish bilan bog‘liq tizimni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 824-son qarori
• O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-avgustdagi “O‘rta maxsus, kasbiy, oliy va oliy ta’limdan keyingi ta’lim, shuningdek, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tashkilotlarini kompleks hamda maxsus davlat akkreditatsiyasidan o‘tkazish tizimini joriy etish to‘g‘risida”gi 498-son qarori
• Termiz davlat universiteti rektorining 52-U-son buyrug'i
• Davlat oliy ta'lim muassasalarida Ta'lim sifatini nazorat qilish bo'limlari faoliyatini takomillashtirish to'g'risida