Termiz davlat universiteti o‘z faoliyatini 1992-yil 28-fevralda Termiz davlat pedagogika instituti negizida boshlagan bo‘lib, bu maskan Surxondaryo viloyatidagi yirik oliy ta’lim muassasasiga aylangan.
Universitet tarixi 1954-yil 24-fevralda Marg‘ilon o‘qituvchilar institutining Termiz shahriga ko‘chirilishi bilan boshlangan. Shundan so‘ng, mazkur muassasa Termiz o‘qituvchilar instituti nomi ostida faoliyat yuritib, o‘zining ilk o‘quv yilida o‘zbek tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti, fizika va matematika hamda tabiatshunoslik va kimyo bo‘limlarini tashkil etdi. Bu bo‘limlarda ta’lim olish uchun 175 nafar talaba qabul qilingan.
1956-1957-o‘quv yilida institutni 187 nafar talaba bitirib, ular tegishli sohalarda ishlash uchun yo‘llanma olishgan. Shu yili institut Termiz davlat pedagogika institutiga aylantirilib, Surxondaryo vohasidagi ilk oliy o‘quv yurti sifatida faoliyat ko‘lamini yanada kengaytirdi.
1960-yilda Qashqadaryo viloyati tugatilishi sababli institut Qarshi davlat pedagogika institutiga qo‘shib yuborilgan edi. Ammo 1964-yilda Qashqadaryo viloyati qayta tiklanib, Surxondaryoda oliy ta’limga bo‘lgan ehtiyoj ortgani tufayli 1965-yil 24-aprelda Termiz davlat pedagogika instituti o‘z faoliyatini qayta boshladi.
Mustaqillik yillarida 1992-yil 15-martda, institut Termiz davlat universitetiga aylantirildi va u o‘sha vaqtdan beri janubiy mintaqada ta’lim va ilm-fanning asosiy markazi sifatida faoliyat ko‘rsatib kelmoqda.
Mazkur universitet o‘z tarixi davomida mintaqada malakali pedagogik kadrlar tayyorlashga ulkan hissa qo‘shib, ta’lim tizimini yangi bosqichga ko‘tarishda muhim ahamiyat kasb etdi.