Magistratura bosqichida o‘quv jarayoni bakalavriat ta’limini muvaffaqiyatli tamomlagan shaxsning tegishli magistratura mutaxassisligiga hujjat topshirishidan boshlanib, magistrantning tanlagan mutaxassisligi bo‘yicha chuqur nazariy bilim, amaliy ko‘nikma, ilmiy-tadqiqot olib borish qobiliyati hamda kasbiy kompetensiyalarni egallashi va magistr akademik darajasini olishi bilan yakunlanadigan uzluksiz va tizimli ta’lim jarayonidir. Amaldagi oliy ta’lim klassifikatorida magistratura mutaxassisliklari 7-darajaga mansub bo‘lib, magistratura bitiruvchisi tomonidan tegishli mutaxassislik bo‘yicha zarur bilim, ko‘nikma va kompetensiyalar egallanishini nazarda tutadi.

Magistraturaga qabul tegishli magistratura mutaxassisliklari bo‘yicha belgilangan qabul parametrlari va amaldagi qabul tartiblariga muvofiq amalga oshiriladi. Abituriyent magistratura mutaxassisligini tanlab, belgilangan muddatlarda elektron tizim orqali hujjatlarini topshiradi. Termiz davlat universitetining rasmiy portalida ham magistratura bosqichiga hujjat topshirish alohida elektron xizmat sifatida tashkil etilgan bo‘lib, magistraturaga qabul jarayoni bakalavriatga qabuldan alohida tartibda amalga oshirilishi ko‘rsatilgan.

Magistraturaga qabul qilinadigan abituriyentning bakalavriat bosqichida egallagan bilimlari tanlangan magistratura mutaxassisligiga mos bo‘lishi muhim hisoblanadi. Qabul jarayonida belgilangan talablar va tanlov natijalariga muvofiq magistraturaga tavsiya etilgan shaxs tegishli oliy ta’lim tashkilotining magistrantlari safiga rasmiylashtiriladi. Shu bosqichdan boshlab uning o‘quv faoliyati magistratura mutaxassisligining malaka talablari, o‘quv rejasi va fanlarning o‘quv dasturlari asosida tashkil etiladi.

Magistratura mutaxassisligi bo‘yicha o‘quv jarayonini tashkil etishdan oldin tegishli o‘quv reja va fanlarning o‘quv dasturlari ishlab chiqiladi. 2026-yil 15-apreldagi 142-son buyruq talablariga muvofiq o‘quv dasturlari davlat ta’lim standarti, tegishli magistratura mutaxassisligining malaka talabi va o‘quv rejasi asosida ishlab chiqiladi. O‘quv dasturining asosiy maqsadi magistrning bilim, uquv, ko‘nikma va kompetensiyalariga qo‘yilgan talablar asosida tegishli fan orqali raqobatbardosh mutaxassis tayyorlash uchun zarur bilim, ko‘nikma va kompetensiyalar majmuini shakllantirishdan iborat.

Magistratura o‘quv jarayoni kredit-modul tamoyillari asosida tashkil etilib, har bir fan bo‘yicha magistrant egallashi lozim bo‘lgan bilim va kompetensiyalar, mashg‘ulotlar mazmuni, mustaqil ta’lim, baholash mezonlari hamda kreditlarni olish talablari oldindan belgilanadi. Fanlarning o‘quv dasturlarida zamonaviy ilm-fan, texnika va texnologiyalarning yutuqlari, ilg‘or xorijiy tajriba, fanlararo integratsiya hamda magistrantning mustaqil fikrlashi va ilmiy faoliyatini rivojlantirishga qaratilgan ta’lim mazmuni shakllantiriladi.

Magistratura bosqichidagi ta’lim jarayonida ma’ruza, seminar, amaliy va boshqa mashg‘ulotlar bilan bir qatorda magistrantning mustaqil ta’lim faoliyatiga alohida e’tibor qaratiladi. Mustaqil ta’lim orqali magistrant ilmiy va o‘quv adabiyotlarini mustaqil o‘rganadi, ilmiy manbalarni tahlil qiladi, muammoli masalalarni tadqiq etadi, ilmiy xulosalar ishlab chiqadi hamda o‘z mutaxassisligi bo‘yicha zamonaviy ilmiy yutuqlarni o‘zlashtiradi. O‘quv dasturlarida mustaqil ta’lim topshiriqlari, ularni bajarish shakllari va baholash talablari belgilanadi.

Magistratura ta’limining muhim xususiyatlaridan biri magistrantning ilmiy-tadqiqot faoliyatini tashkil etishdir. Magistrant o‘qish davomida o‘z mutaxassisligi bo‘yicha ilmiy muammoni aniqlaydi, ilmiy adabiyotlar va mavjud tadqiqotlarni o‘rganadi, tadqiqot yo‘nalishini belgilaydi, ilmiy rahbar bilan hamkorlikda tadqiqot rejasini shakllantiradi hamda tanlangan mavzu bo‘yicha ilmiy-tadqiqot ishlarini olib boradi. Magistrantning ilmiy faoliyati uning mustaqil izlanishi, ilmiy fikrlashi, tahlil qilish va ilmiy natijalarni asoslash qobiliyatini shakllantirishga xizmat qiladi.

Magistrantga magistrlik dissertatsiyasi va ilmiy faoliyati bo‘yicha ilmiy rahbar biriktiriladi. Ilmiy rahbar magistrantning ilmiy-tadqiqot ishlarini rejalashtirish, tadqiqot mavzusini shakllantirish, ilmiy manbalarni tanlash, tadqiqot metodlarini belgilash, olingan natijalarni tahlil qilish va magistrlik dissertatsiyasini tayyorlash jarayonida ilmiy-uslubiy rahbarlik qiladi. Magistrlik dissertatsiyasiga ilmiy rahbarlik alohida o‘quv faoliyati turi sifatida ham belgilangan.

Magistrantning ilmiy-tadqiqot faoliyati o‘quv jarayoni bilan uzviy bog‘liq holda tashkil etiladi. Bunda magistrant o‘z mutaxassisligi bo‘yicha ilmiy maqolalar, tezislar va boshqa ilmiy-uslubiy materiallar tayyorlashi, ilmiy seminarlar va konferensiyalarda ishtirok etishi, tadqiqot natijalarini muhokama qilishi hamda o‘z ilmiy ishini bosqichma-bosqich takomillashtirib borishi mumkin. Ta’lim jarayonida magistrantning mustaqil ishlashi va ilmiy faoliyatini rivojlantirishga qaratilgan esse, tezis, maqola, loyiha, taqdimot va boshqa topshiriqlardan foydalanish nazarda tutiladi.

Magistratura o‘quv jarayonining yana bir muhim tarkibiy qismi ilmiy-pedagogik faoliyat va amaliyot hisoblanadi. Mutaxassislikning xususiyatidan kelib chiqib, magistrant o‘zlashtirgan nazariy bilimlarini amaliy faoliyatda qo‘llaydi, kasbiy ko‘nikmalarini rivojlantiradi va kelgusidagi professional faoliyatiga tayyorgarlik ko‘radi. Magistratura talabalarining ilmiy-pedagogik faoliyati va amaliyotiga rahbarlik qilish hamda magistrlik dissertatsiyasi va stajirovkasiga ilmiy rahbarlik qilish alohida tartibda nazarda tutilgan.

Magistrantlarning stajirovkasi ham magistratura ta’limining amaliy va kasbiy tayyorgarlik qismlaridan biri hisoblanadi. Amaldagi tartibga 2026-yil 26-martdagi 117-son buyruq bilan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilgan bo‘lib, mazkur hujjat oliy ta’lim tashkilotlari magistratura mutaxassisliklari talabalari tomonidan stajirovka o‘tash tartibini tartibga soladi. Stajirovka jarayonida magistrant mutaxassisligi bo‘yicha amaliy faoliyat bilan tanishadi, kasbiy bilim va amaliy ko‘nikmalarini rivojlantiradi hamda belgilangan dastur asosida topshiriqlarni bajaradi. Stajirovka yakunida magistrant tomonidan tegishli hisobot tayyorlanadi va belgilangan tartibda himoya qilinadi. Amaldagi tartibda stajirovka natijasidan norozi bo‘lgan magistrantning apellyatsiya berish huquqi ham nazarda tutilgan.

Magistrantning o‘quv faoliyati davomida fanlarni o‘zlashtirish darajasi muntazam nazorat qilinadi va baholanadi. Baholash jarayonida magistrantning nazariy bilimlari, amaliy ko‘nikmalari, mustaqil topshiriqlarni bajarishi, ilmiy va mantiqiy fikrlashi, o‘zlashtirilgan bilimlarni amaliy va ilmiy vaziyatlarda qo‘llay olishi hisobga olinadi. Fan bo‘yicha belgilangan talablarni bajargan magistrant tegishli kreditlarni qo‘lga kiritadi. O‘quv dasturida talabaning kreditlarni olishi uchun qo‘yiladigan talablar hamda bilimini baholash mezonlari belgilanadi.

Baholash jarayonida ochiqlik, xolislik va shaffoflikni ta’minlash muhim hisoblanadi. 452-son buyruqda yakuniy nazorat jarayonlarini tashkil etish, topshiriqlarni oldindan ishlab chiqish, baholash mezonlarini belgilash va natijalarni tegishli axborot tizimiga kiritishning tashkiliy mexanizmlari belgilangan. Mazkur buyruq bevosita 2024/2025-o‘quv yilidan kunduzgi bakalavriat talabalari uchun tajriba-sinov tariqasida qo‘llangan bo‘lsa-da, hujjatning o‘zida boshqa ta’lim shakllari va yuqori kurs talabalariga tatbiq etish tavsiya qilingan. Shu sababli magistratura uchun baholash jarayonida tegishli umumiy baholash talablari va oliy ta’lim tashkilotining amaldagi ichki tartiblari hisobga olinadi.

Magistrantning baholash natijalaridan norozi bo‘lgan holatlarda amaldagi tartibga muvofiq apellyatsiya berish imkoniyati mavjud. Ayniqsa stajirovka natijalari bo‘yicha apellyatsiya berish tartibida magistrantga natijalar e’lon qilinganidan keyin belgilangan muddatda murojaat qilish, apellyatsiya komissiyasining murojaatni ko‘rib chiqishi va tegishli qaror qabul qilishi nazarda tutilgan.

Magistratura ta’limining yakuniy bosqichida magistrant o‘quv rejasida belgilangan fanlarni o‘zlashtiradi, tegishli kreditlarni to‘playdi, ilmiy-tadqiqot faoliyatini amalga oshiradi, ilmiy-pedagogik faoliyat va amaliyot yoki stajirovkani bajaradi hamda magistrlik dissertatsiyasini tayyorlaydi. Magistrlik dissertatsiyasi magistrantning tanlangan mutaxassislik bo‘yicha mustaqil ilmiy-tadqiqot olib borish, muammoni ilmiy jihatdan tahlil qilish, tadqiqot natijalarini asoslash va ilmiy xulosalar ishlab chiqish qobiliyatini namoyon etuvchi asosiy yakuniy ish hisoblanadi. Amaldagi hujjatlarda magistrlik dissertatsiyasiga ilmiy rahbarlik va uni himoyaga taqdim etish bilan bog‘liq jarayonlar alohida tartibda nazarda tutilgan.

Magistrlik dissertatsiyasi belgilangan talablar asosida tayyorlanib, tegishli tartibda himoyaga chiqariladi. Himoya jarayonida magistrantning tadqiqot mavzusining dolzarbligi, ilmiy va amaliy ahamiyati, tadqiqot metodlari, olingan natijalar, ilmiy xulosalari va takliflari baholanadi. Magistrant o‘z tadqiqot natijalarini taqdim etadi, berilgan savollarga javob beradi va ilmiy ishini himoya qiladi.