Biolog, pedagog
Dastur maqsadi:
Biologiya ta’lim yo‘nalishining maqsadi — talabalarda tirik organizmlarning tuzilishi, funksiyasi, rivojlanishi, irsiyati, ekologiyasi va evolyutsiyasi bo‘yicha fundamental hamda amaliy bilimlarni shakllantirish, zamonaviy biologik tadqiqot usullarini egallash, biologik jarayonlarni ilmiy asosda tahlil qilish va ta’lim, ilmiy-tadqiqot hamda amaliy sohalarda faoliyat yurita oladigan yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashdan iborat.
Diplom nomi
Bakalavr
Mutaxassislik
Jami kreditlar
240/7200 soat
Davomiyligi
4 yil
O'qish narxi
Mahalliy talabalar uchun — 8 140 000 UZS
Xorijlik talabalar uchun — 650 USD
Dasturning ta’limiy natijalari/kompetensiyalar
· tirik organizmlarning molekulyar, hujayraviy, organizm va ekotizim darajasidagi tuzilishi hamda funksional xususiyatlarini tushuntira oladi;
· biologiyaning asosiy yo‘nalishlari (anatomiya, genetika, fiziologiya, mikrobiologiya, zoologiya, botanika, ekologiya, biotexnologiya va boshqalar) bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarni qo‘llay oladi;
· biologik obyektlarni o‘rganish, kuzatish, tajriba o‘tkazish va laboratoriya tadqiqotlarini olib borish ko‘nikmalariga ega bo‘ladi;
· zamonaviy biologik, molekulyar-genetik va bioinformatik usullardan foydalanib ma’lumotlarni tahlil qila oladi;
· biologik xilma-xillikni saqlash, ekologik muammolarni baholash va tabiatni muhofaza qilish bo‘yicha ilmiy asoslangan qarorlar qabul qila oladi;
Kasbiy faoliyat sohalari (Qaysi sohalarda ishlashi mumkin):
· umumiy o‘rta, professional va oliy ta’lim tizimida biologiya fani o‘qituvchisi sifatida;
· ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik faoliyatida;
· biologik tadqiqot laboratoriyalarida;
· ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohalarida;
· biotexnologiya va biologik ishlab chiqarish yo‘nalishlarida;
· qishloq xo‘jaligi, o‘simlik va hayvonot resurslarini o‘rganish hamda muhofaza qilish sohalarida;
· botanika, zoologiya, mikrobiologiya va biologik kolleksiyalar bilan bog‘liq faoliyatlarda.
Kasbiy faoliyat obyektlari: (Qaysi tashkilotlarda ishlashi mumkin):
· umumiy o‘rta ta’lim maktablari, akademik litseylar va professional ta’lim muassasalari;
· oliy ta’lim muassasalari va ilmiy-tadqiqot institutlari;
· biologiya, ekologiya, genetika, mikrobiologiya va biotexnologiya laboratoriyalari;
· Fanlar akademiyasi tizimidagi ilmiy muassasalar;
· ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish tashkilotlari;
· botanika bog‘lari, zoologiya kolleksiyalari va tabiatni muhofaza qilish hududlari;
· qishloq xo‘jaligi, seleksiya va agrobiotexnologiya tashkilotlari;
diagnostika va tahliliy laboratoriyalar.
MUTAXASSISLIK FANLARI BO‘YICHA O‘QUV JARAYONI SHARHI
I Semestr. Ushbu bosqich bo‘lajak biologlar uchun mustahkam nazariy poydevor yaratishni maqsad qiladi. Unda Sitologiya va Botanika kabi fundamental fanlarni o‘rganish orqali talabalar biologiya fanining dastlabki asoslarini egallaydi. Sitologiya fani hujayraning tuzilishi, funksiyasi va unda kechadigan hayotiy jarayonlarni o‘rganishga yo‘naltirilsa, Botanika fani o‘simliklar dunyosining xilma-xilligi, tuzilishi, rivojlanishi va biologik xususiyatlari haqida bilimlarni shakllantiradi. Ushbu bosqichda egallangan bilimlar talabalarga tirik organizmlarning tuzilishi va hayot faoliyatini tushunish, biologik jarayonlarni ilmiy asosda tahlil qilish hamda keyingi bosqichlarda murakkab biologik fanlarni o‘zlashtirish uchun zarur bo‘lgan mustahkam nazariy asosni yaratadi.
II Semestr. Ikkinchi semestrda talabalar Gistologiya va embriologiya hamda Botanika (o‘simliklar anatomiyasi va morfologiyasi) fanlarini o‘zlashtiradilar. Gistologiya va embriologiya fani orqali talabalar to‘qimalarning mikroskopik tuzilishi, ularning funksional xususiyatlari hamda organizmning embrional rivojlanish bosqichlari haqida chuqur nazariy bilimlarga ega bo‘ladilar. Fan mikroskop bilan ishlash, preparatlarni tahlil qilish va to‘qimalarni ilmiy baholash bo‘yicha amaliy ko‘nikmalarni shakllantiradi. Botanika (o‘simliklar anatomiyasi va morfologiyasi) fani o‘simlik organlarining tashqi va ichki tuzilishi, rivojlanishi hamda funksional xususiyatlarini o‘rganishga xizmat qiladi. Talabalar o‘simliklarning anatomik va morfologik belgilarini aniqlash, mikroskopik kuzatishlar olib borish hamda biologik obyektlarni ilmiy tahlil qilish ko‘nikmalarini egallaydilar. Ushbu fanlar biologiya yo‘nalishi talabalari uchun nazariy bilimlarni mustahkamlash, laboratoriya mashg‘ulotlarida zamonaviy tadqiqot usullarini qo‘llash va keyingi mutaxassislik fanlarini chuqur o‘zlashtirish uchun zarur bo‘lgan ilmiy-amaliy poydevorni yaratadi.
III Semestr. Uchinchi semestrda biologiya ta’lim yo‘nalishi o‘quv dasturi tirik organizmlarning tuzilishi, molekulyar asoslari va biologik jarayonlarini chuqur o‘rganishga yo‘naltiriladi. Ushbu semestrda o‘tiladigan Odam anatomiyasi fani talabalarga inson organizmining organlari va tizimlari tuzilishi, ularning funksional xususiyatlari hamda o‘zaro bog‘liqligi haqida fundamental bilimlarni shakllantiradi. Mikrobiologiya fani mikroorganizmlarning tuzilishi, hayot faoliyati, ko‘payishi, tarqalishi va ularning tabiat hamda inson hayotidagi ahamiyatini o‘rganishga xizmat qiladi. Genetika fani irsiyat va o‘zgaruvchanlik qonuniyatlari, genlarning tuzilishi va faoliyati, genetik axborotning saqlanishi hamda avloddan-avlodga uzatilish mexanizmlarini o‘rganishga yo‘naltiriladi. Biokimyo fani esa tirik organizmlarda kechadigan kimyoviy jarayonlar, biomolekulalar tuzilishi va funksiyasi, moddalar almashinuvi hamda biologik jarayonlarning molekulyar asoslarini yoritadi. Ushbu fanlar talabalarni biologik jarayonlarni molekulyar, hujayraviy va organizm darajasida tahlil qilish, laboratoriya usullaridan foydalanish, tajriba natijalarini baholash va ilmiy xulosalar chiqarishga o‘rgatadi. Bu bosqichda egallangan bilim va ko‘nikmalar keyingi semestrlarda murakkab biologik tizimlarni o‘rganish, ilmiy-tadqiqot faoliyatini olib borish hamda biologiya sohasidagi kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish uchun mustahkam asos yaratadi.
IV Semestr: To‘rtinchi semestrda biologiya ta’lim yo‘nalishi o‘quv dasturi tirik organizmlarning molekulyar-genetik asoslari, mikrobiologik jarayonlari va hayvonot dunyosining biologik xususiyatlarini chuqur o‘rganishga yo‘naltiriladi. Ushbu semestrda o‘tiladigan Genomika asoslari fani organizmlarning genom tuzilishi, genetik axborotning saqlanishi, tahlil qilinishi va zamonaviy genomik tadqiqot usullarini o‘rganishga xizmat qiladi. Virusologiya fani viruslarning tuzilishi, ko‘payish mexanizmlari, xo‘jayin organizmlar bilan o‘zaro munosabatlari hamda biologik va ekologik ahamiyatini yoritadi. Molekulyar biologiya fani nuklein kislotalar, oqsillar, gen ekspressiyasi va hujayrada kechadigan molekulyar jarayonlarning asosiy qonuniyatlarini o‘rganishga yo‘naltiriladi. Zoologiya fani esa hayvonlarning xilma-xilligi, sistematikasi, morfologiyasi, anatomiyasi, fiziologiyasi, ekologiyasi va evolyutsion xususiyatlari haqidagi bilimlarni shakllantiradi. Ushbu fanlar talabalarni biologik jarayonlarni molekulyar, hujayraviy va organizm darajasida tahlil qilish, zamonaviy biologik tadqiqot usullaridan foydalanish hamda olingan ma’lumotlarni ilmiy asosda baholashga o‘rgatadi. Bu bosqichda egallangan bilim va ko‘nikmalar keyingi semestrlarda biologiyaning amaliy yo‘nalishlarini o‘zlashtirish, ilmiy-tadqiqot faoliyatini olib borish va kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish uchun mustahkam asos yaratadi.
V Semestr. Beshinchi semestrda biologiya ta’lim yo‘nalishi o‘quv dasturi tirik organizmlarning amaliy biologik jarayonlari, ekologik xususiyatlari va zamonaviy tadqiqot yo‘nalishlarini o‘rganishga yo‘naltiriladi. Ushbu semestrda o‘tiladigan Biotexnologiya fani biologik obyektlardan foydalanish, hujayra va molekulyar texnologiyalar, biotexnologik jarayonlarning amaliy qo‘llanilishi hamda zamonaviy biologik usullarni o‘rganishga xizmat qiladi. O‘simliklar fiziologiyasi fani o‘simlik organizmida kechadigan fotosintez, nafas olish, suv va mineral moddalar almashinuvi, o‘sish va rivojlanish jarayonlarining fiziologik asoslarini yoritadi. Zoogeografiya fani hayvonlarning Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, zoogeografik hududlar, fauna tarkibining shakllanishi va hayvonlarning ekologik moslanish xususiyatlarini o‘rganishga yo‘naltiriladi. Entomologiya fani hasharotlarning xilma-xilligi, sistematikasi, morfologiyasi, biologiyasi va ekologik ahamiyatini o‘rganadi. Ixtiologiya fani esa baliqlarning sistematikasi, tuzilishi, biologik xususiyatlari, ekologiyasi va suv ekotizimlaridagi o‘rnini o‘rganishga xizmat qiladi. O‘simliklar geografiyasi fani o‘simliklarning Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, floristik rayonlashtirish, fitogeografik hududlar va o‘simlik qoplamining shakllanish omillarini yoritadi. Antekologiya fani o‘simliklarning changlanish biologiyasi, gullash jarayonlari, o‘simlik va changlatuvchilar o‘rtasidagi ekologik munosabatlar hamda reproduktiv biologiyaning nazariy va amaliy asoslarini o‘rgatadi. Ushbu fanlar talabalarni biologik xilma-xillikni tahlil qilish, organizmlarning muhit bilan o‘zaro munosabatlarini baholash, biologik resurslardan oqilona foydalanish hamda zamonaviy biologik tadqiqot usullarini amaliyotda qo‘llashga tayyorlaydi. Bu bosqichda egallangan bilim va ko‘nikmalar ekologiya, biotexnologiya, tabiatni muhofaza qilish va ilmiy-tadqiqot faoliyatida zarur bo‘lgan kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish uchun muhim asos yaratadi.
VI Semestr. Oltinchi semestrda biologiya ta’lim yo‘nalishi o‘quv dasturi biologik jarayonlarning fizik-kimyoviy asoslari, o‘simlik va hayvonot dunyosining amaliy ahamiyati hamda biologik resurslardan foydalanish yo‘nalishlarini chuqur o‘rganishga yo‘naltiriladi. Ushbu semestrda o‘tiladigan Biofizika fani tirik organizmlarda kechadigan jarayonlarning fizik asoslari, biologik tizimlarning tuzilishi va faoliyatini o‘rganish hamda zamonaviy biofizik tadqiqot usullarini qo‘llashga xizmat qiladi. Dorivor o‘simliklar fani dorivor ahamiyatga ega o‘simliklarning biologik xususiyatlari, kimyoviy tarkibi, tarqalishi va ulardan oqilona foydalanish asoslarini o‘rganishga yo‘naltiriladi. Entomologiya fani hasharotlarning sistematikasi, morfologiyasi, biologiyasi, ekologiyasi va tabiat hamda inson faoliyatidagi ahamiyatini o‘rganadi. Parazitologiya fani parazit organizmlarning tuzilishi, hayot sikllari, xo‘jayin organizmlar bilan munosabatlari, tarqalish qonuniyatlari va ularning biologik ahamiyatini yoritadi. Fitosenologiya fani o‘simlik jamoalarining tarkibi, tuzilishi, dinamikasi, tasnifi, ekologik qonuniyatlari, fitosenozlarning shakllanishi va rivojlanishi hamda ularni ilmiy asosda baholash usullarini o‘rgatadi. O‘simliklar biokimyosi fani esa o‘simlik organizmidagi biomolekulalar, moddalar almashinuvi, fermentativ jarayonlar va fiziologik jarayonlarning biokimyoviy asoslarini o‘rganishga xizmat qiladi. Ushbu fanlar talabalarni biologik jarayonlarni fizik-kimyoviy nuqtai nazardan tahlil qilish, biologik obyektlarni o‘rganishning zamonaviy usullaridan foydalanish, olingan natijalarni ilmiy baholash hamda biologik resurslardan samarali foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantirishga yo‘naltiradi. Bu bosqichda egallangan bilim va ko‘nikmalar biologiya, ekologiya, biotexnologiya, qishloq xo‘jaligi va ilmiy-tadqiqot faoliyatida zarur bo‘lgan kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish uchun muhim asos yaratadi
VII Semestr. Yettinchi semestrda biologiya ta’lim yo‘nalishi o‘quv dasturi biologik bilimlarni amaliyotda qo‘llash, ta’lim jarayonini tashkil etish, zamonaviy tahlil usullaridan foydalanish hamda organizmlarning rivojlanish qonuniyatlarini o‘rganishga yo‘naltiriladi. Ushbu semestrda o‘tiladigan Biologiya o‘qitish metodikasi fani biologiya fanlarini samarali o‘qitishning pedagogik asoslari, zamonaviy ta’lim texnologiyalari, dars jarayonini rejalashtirish va baholash usullarini o‘rganishga xizmat qiladi. Bioinformatika fani biologik ma’lumotlarni kompyuter texnologiyalari yordamida qayta ishlash, tahlil qilish, genomik va molekulyar ma’lumotlar bilan ishlashning zamonaviy usullarini shakllantiradi.
Yosh fiziologiyasi va gigiyena fani inson organizmining turli yosh davrlaridagi rivojlanish xususiyatlari, fiziologik jarayonlar va sog‘lom hayot faoliyatini ta’minlashning gigiyenik asoslarini o‘rganishga yo‘naltiriladi. O‘simliklar biokimyosi fani o‘simlik hujayralarida kechadigan biokimyoviy jarayonlar, metabolizm, fermentlar faoliyati, biologik faol moddalar sintezi va ularning o‘simliklarning o‘sishi, rivojlanishi hamda moslanishidagi rolini o‘rganishga xizmat qiladi. Manzarali o‘simliklar fani o‘simliklarning biologik xususiyatlari, ko‘payishi, yetishtirish usullari va atrof-muhitni estetik jihatdan shakllantirishdagi ahamiyatini yoritadi. Evolyutsion ta’limot fani esa tirik organizmlarning tarixiy rivojlanishi, evolyutsiya omillari, turlarning kelib chiqishi va biologik xilma-xillikning shakllanish qonuniyatlarini o‘rganishga xizmat qiladi. Ushbu fanlar talabalarni biologik bilimlarni pedagogik faoliyatda samarali qo‘llash, zamonaviy biologik axborotlarni tahlil qilish, inson va atrof-muhit o‘rtasidagi bog‘liqlikni tushunish hamda evolyutsion yondashuv asosida biologik hodisalarni baholashga tayyorlaydi. Bu bosqichda egallangan bilim va ko‘nikmalar kelgusidagi pedagogik faoliyat, ilmiy-tadqiqot ishlari va biologiya sohasidagi kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish uchun mustahkam asos yaratadi.
VIII Semestr. Yakuniy bosqichda biologiya ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha olingan nazariy bilimlar va amaliy ko‘nikmalarni mustahkamlash, ularni real pedagogik va kasbiy faoliyatda qo‘llashga yo‘naltiriladi. Ushbu bosqichda talabalar avvalgi semestrlarda o‘zlashtirgan biologiyaning asosiy yo‘nalishlari — anatomiya, genetika, mikrobiologiya, molekulyar biologiya, fiziologiya, ekologiya, biotexnologiya va boshqa fanlar bo‘yicha bilimlarini amaliyot jarayonida qo‘llaydilar. Pedagogik amaliyot davomida talabalar biologiya fanlarini o‘qitish metodikasi, zamonaviy pedagogik texnologiyalar, darslarni rejalashtirish, o‘quv jarayonini tashkil etish va ta’lim natijalarini baholash bo‘yicha egallagan kompetensiyalarini amalda namoyon etadilar. Malakaviy amaliyot jarayonida esa biologik tadqiqot usullaridan foydalanish, tajriba va kuzatuv ishlarini olib borish, olingan natijalarni tahlil qilish hamda kasbiy vazifalarni mustaqil bajarish ko‘nikmalari shakllantiriladi. Ushbu yakuniy bosqich talabalarda biologiya sohasidagi nazariy bilimlarni amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtirish, ilmiy va pedagogik faoliyatga tayyorgarlik ko‘rish hamda zamonaviy ta’lim va tadqiqot talablariga javob beradigan mutaxassis sifatida shakllanishiga xizmat qiladi.
Fanning maqsadi, erishiladigan ta’limiy natijalari haqida qisqacha ma’lumot:
Fanning maqsadi:Talabalarda hujayraning tuzilishi, kimyoviy tarkibi, funksiyasi, ko‘payishi va rivojlanishi haqidagi zamonaviy nazariy bilimlarni shakllantirish, hujayrada kechadigan biologik jarayonlarni molekulyar va hujayraviy darajada tushunish hamda sitologik tadqiqot usullarini amaliyotda qo‘llash ko‘nikmalarini rivojlantirishdan iborat.
Erishiladigan ta’limiy natijalar:Fan yakunida talaba:
hujayraning tuzilishi, organoidlari va ularning vazifalarini tushuntira oladi;
hujayrada kechadigan asosiy biologik jarayonlarni (moddalar almashinuvi, hujayra sikli, bo‘linish va differensiyalanish) ilmiy asosda tahlil qila oladi;
yorug‘lik mikroskopi va sitologik preparatlar bilan ishlashning asosiy usullarini qo‘llay oladi;
sitologik kuzatuv va tajriba natijalarini tahlil qilib, ilmiy xulosalar chiqaradi;
hujayra biologiyasiga oid bilimlarni genetika, gistologiya, embriologiya, fiziologiya va biotexnologiya kabi fanlar bilan bog‘lay oladi hamda kasbiy faoliyatda qo‘llaydi.
Fanning maqsadi: Talabalarda o‘simliklar olamining kelib chiqishi, tuzilishi, hayotiy jarayonlari, sistematikasi, evolyutsiyasi va ekologik xususiyatlari to‘g‘risida zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish hamda botanika fanining nazariy asoslarini amaliy faoliyatda qo‘llash, o‘simliklarni aniqlash, tavsiflash va biologik xilma-xillikni muhofaza qilish bo‘yicha zarur kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish.
· o‘simlik hujayrasi, to‘qimalari, vegetativ va generativ organlarining anatomik hamda morfologik tuzilishini tushuntiradi;
· o‘simlik organlarining tuzilishi, rivojlanishi va funksional xususiyatlarini tahlil qiladi;
· o‘simliklarning anatomik va morfologik belgilariga asoslanib ularni tavsiflaydi hamda taqqoslaydi;
· mikroskopik preparatlar tayyorlaydi, anatomik tuzilmalarni aniqlaydi va tahlil qiladi;
· laboratoriya jihozlari va zamonaviy tadqiqot usullaridan foydalangan holda amaliy mashg‘ulotlarni bajaradi;
· botanika terminologiyasidan to‘g‘ri foydalanadi hamda kuzatish va tadqiqot natijalarini ilmiy jihatdan rasmiylashtiradi;
· o‘simliklarning anatomik va morfologik xususiyatlarini ularning sistematik o‘rni, ekologik moslanishi va amaliy ahamiyati bilan bog‘lab izohlay oladi.
Fanning maqsadi: Talabalarda yuksak o‘simliklarning sistematikasi, filogeniyasi, taksonomik birliklari, morfologik va biologik xususiyatlari, geografik tarqalishi hamda evolyutsion rivojlanishi to‘g‘risida zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, o‘simliklarni aniqlash, tavsiflash va tasniflash ko‘nikmalarini rivojlantirish.
• yuksak o‘simliklarning asosiy bo‘limlari, sinflari, oilalari va turkumlarining o‘ziga xos belgilarini tavsiflaydi;
• zamonaviy taksonomik tamoyillar va botanik nomenklatura qoidalarini amaliyotda qo‘llaydi;
• yuksak o‘simliklarning filogenetik qarindoshligi, evolyutsiyasi va geografik tarqalishini tahlil qiladi;
• aniqlagichlar (kalitlar), gerbariy materiallari va ilmiy adabiyotlardan foydalangan holda o‘simlik turlarini identifikatsiya qiladi;
• O‘zbekiston florasi tarkibidagi muhim o‘simlik turlarining bioekologik va xo‘jalik ahamiyatini baholaydi;
• biologik xilma-xillikni saqlash, noyob va endemik o‘simliklarni muhofaza qilishning ilmiy asoslarini tushuntira oladi.
Fanning maqsadi:Talabalarda to‘qimalarning mikroskopik tuzilishi, funksional xususiyatlari, regeneratsiyasi hamda organizmning embrional rivojlanish bosqichlari to‘g‘risida zamonaviy nazariy bilimlarni shakllantirish, to‘qima va embrional rivojlanish jarayonlarini ilmiy asosda tahlil qilish hamda gistologik va embriologik tadqiqot usullarini amaliyotda qo‘llash ko‘nikmalarini rivojlantirish.
Erishiladigan ta’limiy natijalar: Fan yakunida talaba:
organizm to‘qimalarining tuzilishi, tasnifi va funksional xususiyatlarini izohlay oladi;
embrional rivojlanishning asosiy bosqichlari va qonuniyatlarini tushuntira oladi;
gistologik preparatlar bilan ishlash, mikroskopik tahlil qilish va to‘qimalarni farqlash ko‘nikmalariga ega bo‘ladi;
to‘qimalar va embrional rivojlanishdagi biologik jarayonlarni tahlil qilib, ilmiy xulosalar chiqaradi;
gistologiya va embriologiya bo‘yicha olingan bilimlarni biologiya, tibbiyot, biotexnologiya hamda ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi:Talabalarda inson organizmining organlari, tizimlari va ularning o‘zaro bog‘liqligi, tuzilishi hamda funksional xususiyatlari to‘g‘risida zamonaviy nazariy bilimlarni shakllantirish, anatomik tuzilishni ilmiy asosda tahlil qilish va kasbiy faoliyatda qo‘llash kompetensiyalarini rivojlantirish.
inson organizmining organ va tizimlari tuzilishini hamda ularning anatomik xususiyatlarini tushuntira oladi;
organlar va tizimlarning o‘zaro funksional bog‘liqligini tahlil qila oladi;
anatomik preparatlar, modellar va atlaslardan foydalanib organlarni aniqlash va tavsiflash ko‘nikmalariga ega bo‘ladi;
anatomik terminologiyadan to‘g‘ri foydalanadi hamda anatomik ma'lumotlarni ilmiy jihatdan izohlay oladi;
anatomiya bo‘yicha olingan bilimlarni fiziologiya, gistologiya, tibbiyot, biologiya va ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi: Fanni o‘qitishdan maqsad - talabalarda turli muhit sharoitida organizmdagi funksional tizimlar faoliyati to’g’risidagi bilimlarni shakillantirish, hamda organizmning funksional holatini baholash bo‘yicha nazariy bilim va amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish.
Erishiladigan ta’limiy natijalar:
Odam va hayvonlar fiziologiyasining nazariy asoslarini tushuntira oladi;
Nerv, mushak, qon aylanish, nafas olish, ovqat hazm qilish, ayirish, endokrin va reproduktiv tizimlarning fiziologik xususiyatlarini tahlil qiladi;
Organizm funksiyalarining nerv va gumoral boshqarilish mexanizmlarini izohlaydi;
Fiziologik tajribalar va laboratoriya usullaridan foydalanib asosiy funksional ko‘rsatkichlarni aniqlaydi hamda natijalarni tahlil qiladi;
Fiziologik bilimlardan biologiya, veterinariya, tibbiyot va ekologiya yo‘nalishlaridagi kasbiy faoliyatda foydalanish kompetensiyalariga ega bo‘ladi.
Fanning maqsadi: Talabalarda umurtqasiz va umurtqali hayvonlarning xilma-xilligi, sistematikasi, morfologiyasi, anatomiyasi, fiziologiyasi, ekologiyasi, evolyutsiyasi hamda geografik tarqalishi to‘g‘risida zamonaviy nazariy bilimlarni shakllantirish, zoologik tadqiqot usullarini egallash va hayvonot dunyosini ilmiy asosda o‘rganish hamda muhofaza qilish kompetensiyalarini rivojlantirish.
umurtqasiz va umurtqali hayvonlarning asosiy taksonomik guruhlari, tuzilishi va biologik xususiyatlarini tushuntira oladi;
hayvonlarni sistematik belgilari asosida aniqlash, tasniflash va o‘zaro qiyosiy tahlil qila oladi;
zoologik kuzatish, namuna yig‘ish, laboratoriya va dala tadqiqotlarining asosiy usullarini amaliyotda qo‘llay oladi;
hayvonlarning ekologik, evolyutsion va xo‘jalikdagi ahamiyatini ilmiy jihatdan baholay oladi;
zoologiya bo‘yicha olingan bilim va ko‘nikmalarni biologiya, ekologiya, tabiatni muhofaza qilish, qishloq xo‘jaligi hamda ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi: Talabalarda mikroorganizmlar va viruslarning tuzilishi, sistematikasi, fiziologiyasi, genetikasi, ekologiyasi hamda ularning tabiat, qishloq xo‘jaligi, tibbiyot va biotexnologiyadagi ahamiyati to‘g‘risida zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, mikrobiologik va virusologik tadqiqot usullarini qo‘llash bo‘yicha amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirish.
mikroorganizmlar va viruslarning tuzilishi, tasnifi, hayot faoliyati hamda ko‘payish xususiyatlarini tushuntiradi;
bakteriyalar, zamburug‘lar, aktinomitsetlar, viruslar va boshqa mikroorganizmlarning biologik xususiyatlarini tahlil qiladi;
mikroorganizmlarning ekologik, tibbiy, sanoat va qishloq xo‘jaligidagi ahamiyatini baholaydi;
mikrobiologik laboratoriya usullaridan, sterilizatsiya va aseptika qoidalaridan to‘g‘ri foydalanadi;
mikroorganizmlarni ajratib olish, o‘stirish, identifikatsiya qilish va tahlil etish usullarini amaliyotda qo‘llaydi;
Fanning maqsadi: Talabalarda tirik organizmlarning kimyoviy tarkibi, biomolekulalarning tuzilishi va funksiyasi, metabolizm jarayonlari, molekulyar biologiyaning nazariy asoslari hamda genetik axborotning saqlanishi, uzatilishi va amalga oshirilishi to‘g‘risida zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, biokimyoviy va molekulyar-biologik tahlil usullarini qo‘llash bo‘yicha kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish.
biomolekulalar (oqsillar, uglevodlar, lipidlar va nuklein kislotalar)ning tuzilishi, xossalari va biologik funksiyalarini tushuntiradi;
fermentlar, metabolizm, energiya almashinuvi va biosintez jarayonlarini ilmiy asosda tahlil qiladi;
DNK replikatsiyasi, transkripsiya, translyatsiya va gen ekspressiyasining molekulyar mexanizmlarini izohlaydi;
biokimyoviy va molekulyar biologik laboratoriya usullaridan foydalanadi hamda olingan natijalarni tahlil qiladi;
nuklein kislotalarni ajratish, elektroforez, PCR va boshqa zamonaviy molekulyar tadqiqot usullarining nazariy asoslarini amaliyot bilan bog‘laydi;
Fanning maqsadi:Talabalarda tirik organizmlarda kechadigan biologik jarayonlarning fizik asoslari, biologik tizimlarda modda va energiya almashinuvi, biofizik hodisalar hamda zamonaviy biofizik tadqiqot usullari to‘g‘risida nazariy bilimlarni shakllantirish, fizik qonuniyatlarni biologik jarayonlarni tushuntirish va tahlil qilishda qo‘llash kompetensiyalarini rivojlantirish.
biologik tizimlarda kechadigan jarayonlarning fizik mohiyatini tushuntira oladi;
hujayra membranasi, biomolekulalar, bioenergetik jarayonlar va tirik tizimlarning fizik xususiyatlarini tahlil qila oladi;
biofizik tadqiqot usullari va zamonaviy o‘lchash texnologiyalaridan foydalanish ko‘nikmalariga ega bo‘ladi;
biologik jarayonlarni fizik modellar va qonuniyatlar asosida izohlay oladi hamda tajriba natijalarini tahlil qiladi;
biofizika bo‘yicha olingan bilim va ko‘nikmalarni biologiya, biotexnologiya, tibbiyot va ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi: Talabalarda o‘simlik organizmida kechadigan fiziologik va biokimyoviy jarayonlar, modda va energiya almashinuvi, fotosintez, nafas olish, suv almashinuvi, mineral oziqlanish, o‘sish va rivojlanish, fitogormonlar hamda tashqi muhit omillarining o‘simlik hayot faoliyatiga ta’siri to‘g‘risida zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, fiziologik tadqiqot usullarini amaliyotda qo‘llash bo‘yicha kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish.
o‘simliklarda kechadigan asosiy fiziologik jarayonlar, ularning qonuniyatlari va boshqarilish mexanizmlarini tushuntiradi;
fotosintez, nafas olish, suv rejimi, transpiratsiya, mineral oziqlanish hamda modda va energiya almashinuvi jarayonlarini tahlil qiladi;
o‘simliklarning o‘sishi va rivojlanishida fitogormonlar hamda tashqi muhit omillarining rolini ilmiy asosda baholaydi;
o‘simliklarning abiotik va biotik stress omillariga fiziologik moslanish mexanizmlarini izohlaydi;
fiziologik tajribalarni rejalashtiradi, laboratoriya va dala sharoitida zamonaviy tadqiqot usullaridan foydalanadi hamda olingan natijalarni tahlil qiladi;
Fanning maqsadi: Talabalarda biotexnologiyaning nazariy asoslari, hujayra va to‘qima muhandisligi, gen muhandisligi, mikrobiologik va o‘simlik biotexnologiyasi, biotexnologik jarayonlarni tashkil etish hamda ularning qishloq xo‘jaligi, tibbiyot, ekologiya va sanoatdagi amaliy qo‘llanilishi bo‘yicha zamonaviy bilim va kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish.
biotexnologiyaning asosiy yo‘nalishlari, tamoyillari va zamonaviy rivojlanish tendensiyalarini tushuntiradi;
biotexnologik laboratoriya usullari, steril sharoitda ishlash va bioxavfsizlik qoidalarini amaliyotda qo‘llaydi;
o‘simlik, mikroorganizmlar va boshqa biologik obyektlardan foydalanishga asoslangan biotexnologik jarayonlarni rejalashtiradi va baholaydi;
biotexnologiyaning qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat sanoati, farmatsevtika, ekologiya va tibbiyotdagi amaliy ahamiyatini izohlaydi;
biotexnologik tadqiqot natijalarini tahlil qiladi, ilmiy xulosa chiqaradi hamda zamonaviy ilmiy manbalardan samarali foydalanadi;
Fanning maqsadi: Evolyusiya nazariyasi fanini o‘qitishdan maqsad - talabalarga organik olamning rivojlanish qonuniyatlarini, xayotning paydo bo’lishi, uni idora etishning umumiy qonuniyatlari, yangi turlarning paydo bo’lishi va ularning xilma xilligi evolyutsiyaning harakatlantiruvchi kuchlari, tirik organizmlarning moslanish qonuniyatlari va prinsiplari to’g’risida bilim berish. Tirik tabiatning harakatlanishi va rivojlanishida insoniyatning o’rni va fan xalq xo’jaligi amaliyotida biologiyaning usul va yutuqlaridan foydalanishni yoritib beradi.
Evolyusiya nazariyasi fanining erishiladigan talimiy natijalari:
Evolyutsiya nazariyasining asosiy tushuncha va qonuniyatlarini biladi.
Turlarning kelib chiqishi va rivojlanish jarayonlarini tushuntira oladi.
Tabiiy tanlanish, irsiyat, o‘zgaruvchanlik va moslanish mexanizmlarini izohlay oladi.
Tur hosil bo‘lish mexanizmlari, mikroevolyutsiya va makroevolyutsiya jarayonlarini ilmiy asosda sharhlay oladi.
Tirik organizmlarning tashqi muhitga moslashuvi, adaptatsiyalarning kelib chiqishi va biologik ahamiyatini izohlaydi.
Organizmlar o‘rtasidagi evolyutsion qarindoshlikni filogenetik daraxtlar va klassifikatsiya tamoyillari asosida tahlil qiladi.
Yer yuzidagi biologik xilma-xillikning shakllanishi, uning evolyutsion asoslari va biosfera taraqqiyotidagi o‘rnini baholaydi.
Fanning maqsadi:Talabalarda baliqlarning xilma-xilligi, sistematikasi, morfologiyasi, anatomiyasi, fiziologiyasi, ekologiyasi, evolyutsiyasi va biologik resurs sifatidagi ahamiyati to‘g‘risida zamonaviy nazariy bilimlarni shakllantirish, baliqlarni o‘rganishning ilmiy usullarini egallash hamda baliq resurslaridan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish kompetensiyalarini rivojlantirish.
baliqlarning asosiy sistematik guruhlari, tuzilishi, biologik va ekologik xususiyatlarini tushuntira oladi;
baliqlarni morfologik va sistematik belgilari asosida aniqlash hamda tasniflay oladi;
ixtiologik kuzatish, namuna yig‘ish va laboratoriya tadqiqotlarining asosiy usullarini amaliyotda qo‘llay oladi;
baliq populyatsiyalari, ularning yashash muhiti va bioresurslarini ilmiy jihatdan tahlil qila oladi;
ixtiologiya bo‘yicha olingan bilim va ko‘nikmalarni biologiya, ekologiya, baliqchilik, tabiatni muhofaza qilish hamda ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi:Talabalarda hasharotlarning xilma-xilligi, sistematikasi, morfologiyasi, anatomiyasi, fiziologiyasi, rivojlanishi, ekologiyasi va evolyutsiyasi to‘g‘risida zamonaviy nazariy bilimlarni shakllantirish, hasharotlarni o‘rganishning ilmiy usullarini egallash hamda ularning tabiatdagi va amaliyotdagi ahamiyatini baholash kompetensiyalarini rivojlantirish.
hasharotlarning asosiy sistematik guruhlari, tashqi va ichki tuzilishi, biologik xususiyatlarini tushuntira oladi;
hasharotlarning rivojlanish bosqichlari, hayot sikli va ekologik xususiyatlarini tahlil qila oladi;
hasharotlarni morfologik belgilari asosida aniqlash va tasniflash ko‘nikmalariga ega bo‘ladi;
entomologik kuzatish, namuna yig‘ish, kolleksiya tayyorlash va laboratoriya tadqiqot usullarini qo‘llay oladi;
hasharotlarning ekotizimlardagi o‘rni, foydali va zararli turlarining ahamiyatini baholay oladi hamda olingan bilimlarni biologiya, qishloq xo‘jaligi, ekologiya va ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi:Talabalarda parazit organizmlarning xilma-xilligi, sistematikasi, tuzilishi, hayot sikllari, xo‘jayin organizmlar bilan o‘zaro munosabatlari, parazitizm hodisasi va uning biologik asoslari to‘g‘risida zamonaviy nazariy bilimlarni shakllantirish, parazitologik tadqiqot usullarini egallash hamda parazitlarning ekologik va amaliy ahamiyatini baholash kompetensiyalarini rivojlantirish.
parazit organizmlarning asosiy guruhlari, biologik xususiyatlari va yashash strategiyalarini tushuntira oladi;
parazitlarning hayot sikllari, xo‘jayin bilan munosabatlari va tarqalish qonuniyatlarini tahlil qila oladi;
parazitologik tadqiqot usullari, namunalarni yig‘ish va mikroskopik tekshirish ko‘nikmalarini qo‘llay oladi;
parazitlarning ekologik, evolyutsion va epidemiologik ahamiyatini ilmiy asosda baholay oladi;
parazitologiya bo‘yicha olingan bilim va ko‘nikmalarni biologiya, ekologiya, veterinariya, tibbiyot va ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi: Talabalarda o‘simliklarning Yer yuzida tarqalish qonuniyatlari, floristik va fitogeografik rayonlashtirish, o‘simlik qoplami shakllanishiga ta’sir etuvchi ekologik va tarixiy omillar hamda flora va o‘simlik qoplamining hududiy xususiyatlari to‘g‘risida zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, fitogeografik tahlil usullarini amaliyotda qo‘llash bo‘yicha kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish.
Erishiladigan ta’limiy natijalar
Fan yakunida talaba:
o‘simliklar geografiyasining nazariy asoslari, tamoyillari va asosiy tushunchalarini tushuntiradi;
o‘simliklarning geografik tarqalish qonuniyatlari hamda ularning shakllanishiga ta’sir etuvchi ekologik, geologik va iqlim omillarini tahlil qiladi;
floristik va fitogeografik rayonlashtirish tamoyillarini izohlaydi hamda dunyo va O‘zbekiston floristik hududlarini tavsiflaydi;
o‘simlik areallari, endemizm, relikt turlar va biologik xilma-xillikni ilmiy asosda baholaydi;
tabiiy o‘simlik qoplami, flora va fitogeografik rayonlarning ekologik holatini baholaydi hamda ularni muhofaza qilishning ilmiy asoslarini izohlaydi;
Fanning maqsadi: Talabalarda o‘simliklarning reproduktiv biologiyasi, gullash va changlanish jarayonlari, o‘simliklar hamda changlatuvchi organizmlar o‘rtasidagi ekologik munosabatlar, urug‘ va meva hosil bo‘lish qonuniyatlari to‘g‘risida zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, reproduktiv ekologiyani o‘rganish usullarini amaliyotda qo‘llash bo‘yicha kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish.
antekologiyaning nazariy asoslari, maqsadi va asosiy tushunchalarini tushuntiradi;
o‘simliklarning gullash biologiyasi, changlanish turlari va urug‘lanish jarayonlarini ilmiy asosda tahlil qiladi;
o‘simliklar va changlatuvchi organizmlar o‘rtasidagi ekologik munosabatlarni baholaydi;
gul tuzilishi, changlanishga moslanish belgilari va reproduktiv strategiyalarni tavsiflaydi;
urug‘ va meva hosil bo‘lishi, tarqalishi hamda ularning ekologik ahamiyatini izohlaydi;
reproduktiv biologiyani o‘rganishning dala va laboratoriya usullaridan foydalanadi, kuzatish hamda tajriba natijalarini tahlil qiladi;
Fanning maqsadi: Talabalarda dorivor o‘simliklarning sistematikasi, biologik va bioekologik xususiyatlari, kimyoviy tarkibi, shifobaxsh xossalari, tabiiy resurslari, introduksiyasi, madaniylashtirish texnologiyalari hamda ulardan oqilona foydalanish va muhofaza qilish bo‘yicha zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, dorivor o‘simliklarni aniqlash va ulardan foydalanish bo‘yicha kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish.
dorivor o‘simliklarning sistematikasi, morfologik belgilari va biologik xususiyatlarini tavsiflaydi;
dorivor o‘simliklarning biologik faol moddalari, kimyoviy tarkibi va farmakologik ahamiyatini tushuntiradi;
dorivor o‘simliklarni tabiiy sharoitda aniqlaydi, ularning tarqalishi va resurslarini baholaydi;
dorivor o‘simliklarni introduksiya qilish, yetishtirish, xomashyosini yig‘ish, quritish, saqlash va qayta ishlashning ilmiy asoslarini qo‘llaydi;
dorivor o‘simliklardan oqilona foydalanish hamda noyob va yo‘qolib borayotgan turlarni muhofaza qilish tamoyillarini tahlil qiladi;
dala va laboratoriya sharoitida dorivor o‘simliklarni o‘rganish usullaridan foydalanadi, olingan natijalarni tahlil qiladi va ilmiy xulosa chiqaradi;
dorivor o‘simliklar bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarni farmatsevtika, qishloq xo‘jaligi, ekologiya, bioresurslarni boshqarish va ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llaydi.
Fanning maqsadi: Talabalarda o‘simlik hujayralarida kechadigan biokimyoviy jarayonlar, biomolekulalarning tuzilishi va funksiyasi, modda va energiya almashinuvi, fermentlar faoliyati, fotosintez va nafas olishning biokimyoviy asoslari hamda biologik faol moddalarning sintezi va ularning o‘simliklarning o‘sishi, rivojlanishi va tashqi muhit omillariga moslanishidagi o‘rni to‘g‘risida zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, biokimyoviy tahlil usullarini amaliyotda qo‘llash bo‘yicha kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish.
o‘simlik hujayralarida kechadigan asosiy biokimyoviy jarayonlar va ularning qonuniyatlarini tushuntiradi;
biomolekulalar, fermentlar va metabolizm jarayonlarining o‘simlik hayotidagi ahamiyatini tahlil qiladi;
fotosintez, nafas olish, azot va uglevod almashinuvining biokimyoviy mexanizmlarini izohlaydi;
o‘simliklarda biologik faol moddalar sintezi va ularning fiziologik ahamiyatini baholaydi;
biokimyoviy laboratoriya usullaridan foydalanadi, tajribalarni rejalashtiradi va olingan natijalarni ilmiy jihatdan tahlil qiladi;
o‘simliklarning biokimyoviy ko‘rsatkichlarini ekologik omillar va stress sharoitlari bilan bog‘liq holda baholaydi;
o‘simliklar biokimyosi bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarni biologiya, biotexnologiya, qishloq xo‘jaligi, ekologiya va ilmiy-tadqiqot faoliyatida samarali qo‘llaydi.
Fanning maqsadi:Talabalarda biologik ma’lumotlarni kompyuter texnologiyalari yordamida saqlash, qayta ishlash, tahlil qilish va talqin etish usullari, genomik, proteomik hamda molekulyar biologik ma’lumotlar bilan ishlashning zamonaviy yondashuvlari to‘g‘risida bilimlarni shakllantirish, bioinformatik vositalardan foydalanish va biologik tadqiqotlarda qo‘llash kompetensiyalarini rivojlantirish.
bioinformatikaning asosiy tushunchalari, tamoyillari va biologik ma’lumotlar bazalarining tuzilishini tushuntira oladi;
DNK, RNK va oqsil ketma-ketliklarini tahlil qilishning asosiy usullaridan foydalana oladi;
biologik ma’lumotlarni qayta ishlash, taqqoslash va tahlil qilish uchun zamonaviy bioinformatik dastur va vositalardan foydalanish ko‘nikmalariga ega bo‘ladi;
genomik va molekulyar biologik tadqiqot natijalarini tahlil qilib, ilmiy xulosalar chiqara oladi;
bioinformatika bilimlarini genetika, genomika, biotexnologiya, molekulyar biologiya va ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi:Talabalarda inson organizmining turli yosh davrlaridagi o‘sishi, rivojlanishi, fiziologik xususiyatlari, funksional tizimlarning shakllanishi hamda sog‘lom turmush tarzini tashkil etishning gigiyenik asoslari to‘g‘risida zamonaviy bilimlarni shakllantirish, yoshga oid fiziologik jarayonlarni tahlil qilish va gigiyenik talablarni amaliyotda qo‘llash kompetensiyalarini rivojlantirish.
inson organizmining yosh davrlariga xos anatomik-fiziologik xususiyatlarini tushuntira oladi;
o‘sish va rivojlanish jarayonlariga ta’sir etuvchi biologik, ijtimoiy va ekologik omillarni tahlil qila oladi;
asab, endokrin, tayanch-harakat, yurak-qon tomir va boshqa tizimlarning yoshga bog‘liq faoliyat xususiyatlarini izohlay oladi;
ta’lim va mehnat faoliyatida gigiyenik talablarni baholash hamda sog‘lom turmush tarzini shakllantirish bo‘yicha tavsiyalar bera oladi;
yosh fiziologiyasi va gigiyena bo‘yicha olingan bilimlarni pedagogik faoliyat, biologiya, sog‘liqni saqlash va ilmiy-tadqiqot yo‘nalishlarida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi:Talabalarda tirik organizmlarning tarixiy rivojlanishi, evolyutsion jarayonlarning qonuniyatlari, evolyutsiya omillari, turlarning kelib chiqishi va biologik xilma-xillikning shakllanishi to‘g‘risida zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, evolyutsion tafakkurni rivojlantirish hamda biologik hodisalarni evolyutsion yondashuv asosida tahlil qilish kompetensiyalarini shakllantirish.
evolyutsiya nazariyasining asosiy tushunchalari, tamoyillari va rivojlanish bosqichlarini tushuntira oladi;
evolyutsiyaning asosiy omillari (irsiyat, o‘zgaruvchanlik, tabiiy tanlanish, izolyatsiya va boshqalar)ning organizmlar rivojlanishidagi rolini tahlil qila oladi;
turlarning kelib chiqishi, moslanishlar va biologik xilma-xillik shakllanishi jarayonlarini ilmiy asosda izohlay oladi;
evolyutsion dalillarni (paleontologik, embriologik, molekulyar-genetik va ekologik) tahlil qilish ko‘nikmalariga ega bo‘ladi;
evolyutsiya nazariyasi bo‘yicha olingan bilimlarni biologiya, ekologiya, genetika, seleksiya va ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi:Talabalarda tirik organizmlar faoliyati natijasida yuzaga keladigan biozararlanish jarayonlari, ularning kelib chiqish sabablari, tarqalish xususiyatlari va oldini olish usullari to‘g‘risida zamonaviy bilimlarni shakllantirish, biologik zararlanishlarni aniqlash, baholash va ularga qarshi kurashish bo‘yicha amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirish.
biozararlanish tushunchasi, uning asosiy turlari va keltirib chiqaruvchi biologik omillarni tushuntira oladi;
mikroorganizmlar, o‘simliklar va hayvonlarning turli obyektlarga ta’siri natijasida yuzaga keladigan biozararlanish jarayonlarini tahlil qila oladi;
biozararlanishlarni aniqlash, monitoring qilish va baholashning asosiy usullarini qo‘llay oladi;
biologik zararlanishlarning ekologik, iqtisodiy va sanitariya-gigiyenik ahamiyatini baholay oladi;
biozararlanishlarning oldini olish va nazorat qilish chora-tadbirlarini ishlab chiqishda biologiya, ekologiya va biotexnologiya bo‘yicha olgan bilimlaridan foydalana oladi.
Fanning maqsadi:Talabalarda o‘simliklarda parazitlik qiluvchi gelmintlar, ularning sistematikasi, morfologiyasi, biologiyasi, hayot sikllari, tarqalishi va o‘simliklar bilan o‘zaro munosabatlari to‘g‘risida zamonaviy bilimlarni shakllantirish, fitogelmintlarni aniqlash, o‘rganish hamda ular keltirib chiqaradigan zararni kamaytirish usullarini egallash kompetensiyalarini rivojlantirish.
fitogelmintlarning asosiy guruhlari, tuzilishi, biologik xususiyatlari va sistematik o‘rnini tushuntira oladi;
o‘simliklarda parazitlik qiluvchi gelmintlarning hayot sikllari, tarqalish qonuniyatlari va zararlash mexanizmlarini tahlil qila oladi;
fitogelmintlarni aniqlash, namunalar yig‘ish, laboratoriya tekshiruvlari va mikroskopik tahlil usullarini qo‘llay oladi;
fitogelmintlarning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi va ekologik tizimlarga ta’sirini baholay oladi;
fitogelmintologiya bo‘yicha olingan bilim va ko‘nikmalarni o‘simliklarni himoya qilish, biologiya, ekologiya, qishloq xo‘jaligi va ilmiy-tadqiqot faoliyatida qo‘llay oladi.
Fanning maqsadi: Talabalarda manzarali o‘simliklarning sistematikasi, biologik va bioekologik xususiyatlari, introduksiyasi, ko‘paytirish usullari, parvarishlash texnologiyalari, ko‘kalamzorlashtirish va landshaft dizaynida qo‘llanilishi hamda manzarali o‘simliklardan oqilona foydalanish bo‘yicha zamonaviy ilmiy bilimlarni shakllantirish, amaliy ko‘nikma va kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish.
manzarali o‘simliklarning sistematikasi, morfologik va bioekologik xususiyatlarini tavsiflaydi;
manzarali o‘simliklarni biologik, vegetativ va generativ usullar bilan ko‘paytirish texnologiyalarini tushuntiradi;
manzarali o‘simliklarni ekish, parvarishlash va agrotexnik tadbirlarni amaliyotda qo‘llaydi;
ko‘kalamzorlashtirish va landshaft dizayni uchun manzarali o‘simlik turlarini tanlaydi hamda ularning kompozitsion qo‘llanilishini asoslaydi;
manzarali o‘simliklarning kasallik va zararkunandalarini aniqlaydi hamda ularga qarshi kurashishning ekologik xavfsiz usullarini baholaydi;
manzarali o‘simliklarni introduksiya qilish, bioxilma-xillikni saqlash va shahar hamda qishloq hududlarini ko‘kalamzorlashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqadi;
